AT، CVT و DCT همگی تعویض یا تنظیم انتقال نیرو را بدون تعویض دندهٔ دستی راننده انجام می‌دهند، اما قطعات و روش کنترل آن‌ها یکسان نیست. پیش از سفارش روغن، عیب‌یابی یا تعمیر، باید نوع دقیق گیربکس از روی مدل، تیپ، سال ساخت و مشخصات فنی همان خودرو مشخص شود. ظاهر دسته‌دنده یا نام بازاری خودرو برای تشخیص قطعی کافی نیست.
تفاوت اصلی این سه ساختار چیست؟
گیربکس اتوماتیک پله‌ای AT
در AT معمولی، نسبت انتقال میان دنده‌های مشخص تغییر می‌کند. مبدل گشتاور، مجموعه‌های دنده و کنترل هیدرولیکی یا الکترونیکی در بسیاری از این گیربکس‌ها نقش دارند. تأخیر در درگیر شدن دنده یا ضربه هنگام تعویض، به‌تنهایی نشان نمی‌دهد کدام قطعه معیوب است؛ وضعیت روغن، داده‌های خطا و عملکرد گیربکس باید کنار هم بررسی شوند. توضیح بیشتر در صفحهٔ گیربکس AT آمده است.
گیربکس پیوسته CVT
CVT در بسیاری از طراحی‌ها نسبت انتقال را با پولی و تسمه یا زنجیر به‌صورت پیوسته تغییر می‌دهد؛ بنابراین حس رانندگی و روش بررسی آن با AT پله‌ای فرق می‌کند. برخی مدل‌ها هنگام رانندگی رفتار شبه‌تعویض دنده دارند، پس نبود یا وجود حس تعویض به‌تنهایی معیار تشخیص نیست. روغن و روش سرویس باید دقیقاً مطابق مشخصات همان گیربکس انتخاب شود؛ به‌ویژه نباید صرفاً به دلیل «اتوماتیک» بودن، روغن AT معمولی را جایگزین روغن CVT کرد. صفحهٔ گیربکس CVT جزئیات این ساختار را توضیح می‌دهد.
گیربکس دوکلاچه DCT
DCT از دو مسیر کلاچ برای آماده‌سازی و انتقال دنده‌ها استفاده می‌کند. نوع کلاچ و سامانهٔ کنترل در مدل‌های مختلف تفاوت دارد. لرزش شروع حرکت یا ضربهٔ تعویض می‌تواند علت‌های مختلفی داشته باشد و بدون بررسی داده‌های خودرو نباید به خرابی کلاچ یا واحد کنترل نسبت داده شود. برای شناخت این ساختار به صفحهٔ گیربکس DCT مراجعه کنید.
برای انتخاب مسیر تعمیر چه باید کرد؟
ابتدا مشخصات خودرو و سابقهٔ سرویس را ثبت کنید: مدل و سال ساخت، نوع گیربکس در دفترچه یا مشخصات سازنده، زمان شروع علامت، سرعت و دمایی که علامت رخ می‌دهد و هر پیام هشدار روی پشت‌آمپر. سپس در عیب‌یابی گیربکس، کدهای خطا، وضعیت روغن و رفتار خودرو در شرایط امن بررسی می‌شود. نتیجهٔ این مرحله مشخص می‌کند آیا سرویس، بررسی برق و کنترل، یا بازکردن مجموعه لازم است. اعلام هزینهٔ قطعی پیش از شناخت علت، قابل اتکا نیست.
اگر نوع گیربکس خودروی خود را نمی‌دانید، از راهنمای انواع گیربکس شروع کنید. برای خودروهای چینی نیز فهرست برندها و مدل‌ها در راهنمای تعمیر گیربکس خودروهای چینی موجود است. این مقاله راهنمای عمومی است؛ دستور سرویس و روغن هر خودرو را باید با دفترچه و مشخصات همان مدل تطبیق داد.